5G, akıllı şehirler vizyonunu hızlandıracak

Türkiye'de 1 Nisan 2026'dan itibaren kullanıma sunulması planlanan 5G teknolojisinin şehir yönetiminden vatandaşların günlük yaşamına kadar pek çok alanda köklü değişiklikler yaratması bekleniyor.

Türkiye'de 5G teknolojisine öncülük eden kurumlardan İstanbul Teknik Üniversitesinin (İTÜ) Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Lütfiye Durak Ata, ülke genelinde nisan ayından itibaren kullanıma sunulacak bu ağın, şehirlerde ve tüm sektörlerde dönüşüm ve gelişimi sağlayacağını belirtti.

Bu teknoloji ile 15 Nisan 2024'te tanışan İTÜ'de 5G altyapısı kullanılıyor. Üniversite, bu alanda öncü kurumlar arasında yer alıyor.

5G'nin Türkiye'ye sağlayacağı yenilikleri değerlendiren İTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Lütfiye Durak Ata, bu teknolojinin sunduğu yüksek bant genişliği, ultra düşük gecikme süresi ve yoğun makine tipi haberleşme kabiliyetiyle Türkiye'nin, akıllı şehir uygulamalarını farklı bir seviyeye taşıyacağını söyledi.

5G haberleşme altyapısı üzerinden veri toplama, büyük veri analizi, gelişmiş karar destek sistemleri ve yapay zeka gibi teknolojik araçlarla şehirlerin daha verimli, güvenli ve duyarlı hale gelmesinin mümkün olacağını dile getiren Ata, "5G teknolojilerinin, ülkemizin akıllı şehirler vizyonunda hızlandırıcı görev üstleneceğini net olarak söyleyebiliriz." ifadesini kullandı.

Akıllı şebekelerin gelişmesinde önemli rol oynayacak​

Prof. Dr. Ata, trafik yönetiminde araçların, altyapıların ve yayaların anlık haberleşmesi sayesinde yoğunluğa anlık tepki verebilen, trafik akışını dinamik olarak düzenleyen ve kaza riskini azaltan bir ortam sağlanacağını belirtti.

Uzaktan sürüş ve otonom araçlar için gerekli olan anlık ve güvenilir veri iletiminin de 5G ile mümkün hale geleceğini vurgulayan Ata, bu sayede ulaşım sürelerinin kısalacağını ve yakıt tüketiminin optimize edileceğini ifade etti.

Enerji verimliliğinin sağlanması ve akıllı şebekelerin gelişmesinde de 5G teknolojisinin önemli rol oynayacağını kaydeden Ata, yüksek bağlantı kapasitesi ve düşük gecikmeli veri toplama imkanı sayesinde dinamik şebeke yönetiminin mümkün hale geleceğini söyledi.

Ata, yenilenebilir enerji santralleriyle farklı tüketim noktaları arasında entegrasyon, otomasyon, tahmin ve anlık tepki yeteneği sağlanarak, enerji verimliliğini artırıcı yöntemlerin kullanılabileceğini dile getirdi.

5G teknolojisinin afet yönetimi alanında da kritik rol oynayacağını belirten Ata, erken uyarı sistemlerinin güçleneceğini ve su baskını sensörlerinden orman yangını gözlem kameralarına kadar farklı algılayıcılardan gelen kritik verilerin gecikmesiz olarak yetkili birimlere aktarılacağını vurguladı.

Ata, 5G'nin ağ dilimleme özelliği sayesinde afet anında etkin ve garantili iletişim bantlarının oluşturulabileceği bilgisini verdi.

5G'nin sağlayacağı kentsel dönüşüm süreçlerine değinen Ata, binaların durumunun, yerleştirilen sensörler aracılığıyla 5G ağı üzerinden sürekli izlenebileceğini ve şehirlerin dijital ikizlerinin çıkarılabileceğini kaydetti.

Ata, şehirlerin birçok noktasından toplanan anlık verilerin, imar planlarının ve altyapı yatırımlarının veriye dayalı şekilde yapılmasına olanak tanıyarak daha yaşanabilir ve sürdürülebilir kentsel alanlar oluşturacağını sözlerine ekledi.

Prof. Dr. Ata, 5G teknolojisinin sunduğu büyük veri kapasitesi, yüksek hız ve nesnelerin interneti (IoT) cihazlarının yaygınlaşmasıyla birlikte siber güvenlik önlemlerinin öneminin de arttığını vurguladı.

Veri güvenliğini sağlamak, kişisel mahremiyeti korumak ve teknolojinin potansiyelinden güvenle yararlanmak için alınması gereken önlemlere dikkati çeken Ata, "Akıllı şehirlerde kullanılacak milyonlarca cihazın güvenli bir şekilde haberleşebilmesi için güçlü şifreleme ve kimlik doğrulama, düzenli yazılım güncellemeleri ve güvenli bağlantı protokolleri uygulanması gerekir." dedi.

Ata, veri güvenliği önlemleriyle birlikte 5G'nin pek çok sektörde dönüşüm sağlayacağını belirterek, "İmalat sektöründen enerji sektörüne, eğitimden sağlığa pek çok alanda 5G teknolojisinin sağladığı imkanlar toplumu ve ekonomiyi dönüştürerek, bireylerin yaşam kalitesini artıracaktır." ifadelerini kullandı.